Đã bao giờ vì không chắc một từ đọc thế nào, mà khi nói lại do dự ngắt quãng chưa? Bảng phiên âm quốc tế (IPA) giống như một bản đồ phát âm chính xác, có thể chỉ dẫn bạn phát ra âm thanh đúng của mỗi âm vị.
Nó vượt qua giới hạn của chữ cái, trực tiếp nói cho bạn biết lưỡi, môi nên đặt thế nào. Học IPA không chỉ giúp bạn sửa phát âm, càng có thể xây dựng sự tự tin, để bạn gặp từ mới cũng có thể mạnh dạn đọc ra, giảm bớt khoảnh khắc do dự trong khẩu ngữ.
IPA nhìn như một đống ký hiệu lạ, nhưng kỳ thực là giáo viên phát âm tốt nhất của bạn. Nó cố định hơn 40 âm vị (nguyên âm và phụ âm) trong tiếng Anh bằng những ký hiệu độc đáo, một ký hiệu đối ứng một âm, tuyệt đối không có ngoại lệ.
Bắt đầu thế này: Không cần một lần học thuộc hết tất cả phiên âm. Trước tiên bắt đầu từ mấy âm tương phản hay sai nhất, ví dụ nguyên âm dài /iː/ (như sheep) và nguyên âm ngắn /ɪ/ (như ship). Nhìn biểu đồ phiên âm, nghe âm phát mẫu, cảm nhận sự khác biệt.
Bên cạnh ký hiệu phiên âm thường sẽ miêu tả vị trí phát âm, ví dụ “đầu lưỡi chạm lợi trên”, “hai môi thu tròn”. Những miêu tả này chính là hướng dẫn hành động của bạn.
Thử phương pháp này: Khi luyện /θ/ và /ð/ (think, this), đối diện gương, đảm bảo đầu lưỡi chạm nhẹ mép răng trên. Khi luyện nguyên âm /æ/ (cat), cố ý mở to miệng, để lưỡi đặt bằng. Dùng cử chỉ bắt chước sự tròn/mở của môi (như /uː/ môi tròn, /iː/ môi mở), để ký ức cơ thể tham gia học tập.
“Cặp từ tối thiểu” là chỉ cặp từ chỉ khác nhau một âm vị (như ship/ʃɪp/ vs. sheep/ʃiːp/). Đây là bài luyện vàng để rèn luyện tai và miệng phân biệt sự khác biệt tinh tế.
Luyện tập thủ công một chút: Tìm một cặp từ tối thiểu, trước tiên nghe phân biệt sự khác biệt cẩn thận, rồi bắt chước đọc theo. Có thể ghi âm so sánh phát âm của mình và phát âm chuẩn. Ví dụ:
◆ Nghe rõ sự khác biệt âm và tự chỉnh sửa tốt hơn – Đừng bỏ qua bài học sau
→ Kỹ thuật nghe hiểu
Luyện phiên âm một cách cô lập dễ quên, cách tốt nhất là đặt nó trở về nhà của từ và câu.
Hình thành thói quen mới: Khi tra từ điển, đừng chỉ xem nghĩa tiếng Việt, hãy dành 3 giây nhìn vào phiên âm bên cạnh. Khi bạn học phiên âm mới, lập tức đi tra vài từ thông dụng chứa âm này, và đọc to lên. Ví dụ, học âm /ŋ/, hãy đi luyện những từ sing /sɪŋ/, song /sɒŋ/, long /lɒŋ/.
IPA không phải là ký hiệu khô khan, mà là công cụ đáng tin cậy dẫn bạn đến phát âm rõ ràng, tự tin. Bắt đầu từ nhận biết ký hiệu phiên âm then chốt, đến lợi dụng gương và miêu tả để định vị chính xác cơ quan phát âm, rồi thông qua so sánh cặp từ tối thiểu mài giũa năng lực phân biệt âm và phát âm, cuối cùng tích hợp phiên âm vào học từ vựng hàng ngày.
Quá trình này có thể giải quyết một cách có hệ thống vấn đề gốc rễ “không biết đọc thế nào”, từ đó giảm bớt đáng kể sự ngắt quãng và do dự của bạn trước khi diễn đạt. Bây giờ, hãy quay lại trang chủ “Luyện kỹ năng nói tiếng Anh”, tìm một cặp từ tối thiểu bạn muốn làm rõ nhất, và bắt đầu buổi luyện đối chiếu IPA đầu tiên nhé!
← Trở lại: Phát Âm & Giọng Điệu Tiếng Anh | Tổng quan
Đọc thêm：
Luyện trọng âm và nhịp điệu giúp câu nói tiếng Anh tự nhiên hơn
