Nói tiếng Anh luôn cảm thấy có một số âm “không tới”? Đó có thể là do cơ miệng của bạn vẫn giữ thói quen phát âm tiếng mẹ đẻ. Nguyên âm và phụ âm tiếng Anh, về vị trí lưỡi, hình dạng miệng và cách đẩy hơi, đều có sự khác biệt tinh tế nhưng then chốt so với tiếng Trung và tiếng Việt. Điều chỉnh những chi tiết này, có thể khiến phát âm của bạn rõ ràng hơn, tự nhiên hơn, từ đó giảm hiệu quả sự ngắt quãng do phát âm mơ hồ hoặc không tự tin gây ra. Hướng dẫn này sẽ đưa bạn tinh chỉnh động tác miệng, tiến gần hơn một bước tới phát âm tiếng Anh đúng điệu.
Bốn bài tập điều chỉnh khẩu hình đơn giản
Cảm nhận then chốt: Thử nói “cat” ([æ]). Âm này cần mở to miệng, đầu lưỡi chạm răng dưới, giống như bác sĩ kiểm tra cổ họng. Rồi so sánh với “car” ([ɑ:]), miệng phải mở to và thả lỏng, âm thanh dài hơn.
Tinh chỉnh thủ công: Đối diện gương, luyện tập chậm “ship” (âm ngắn) và “sheep” (âm dài), quan sát và cảm nhận sự thay đổi hình dạng miệng từ thả lỏng sang kéo sang hai bên.
Nhiều phụ âm trong tiếng Anh, cần luồng hơi mạnh hơn và vị trí phát âm rõ ràng hơn, đây là chi tiết thường bị chúng ta bỏ qua.
Cảm nhận then chốt: Nói [θ] trong “think”. Đặt đầu lưỡi nhẹ nhàng giữa răng trên và dưới, để luồng hơi ma sát đi qua khe hở. Cảm giác này hoàn toàn khác với việc dùng [t] hoặc [s] thay thế trong tiếng Việt hoặc tiếng Trung.
Tinh chỉnh thủ công: Luyện tập cặp âm vô thanh/hữu thanh, như [t] (vô thanh, đẩy hơi mạnh) và [d] (hữu thanh, dây thanh rung). Đặt tay lên cổ họng, nói “ten” và “den”, cảm nhận sự rung của dây thanh khi nói “den”.
Thói quen tiếng mẹ đẻ của chúng ta hiếm khi kết thúc một phụ âm ở cuối âm tiết một cách mạnh mẽ, nhưng điều này trong tiếng Anh lại cực kỳ quan trọng, nếu không sẽ ảnh hưởng đến việc nghe phân biệt.
Cảm nhận then chốt: Nói “good”. Khi phát xong âm [d], đầu lưỡi nên chạm lợi trên, âm thanh dừng đột ngột, chứ không để nó yếu đi rồi biến mất. Tương tự, [p] trong “stop” là hai môi khép nhẹ, chặn luồng hơi, mà không phát ra âm “ə” thừa.
Tinh chỉnh thủ công: Luyện tập “big dog”. Chú ý khi kết thúc “big”, âm [g] phải có một động tác đóng cổ họng rõ ràng, sau đó chuyển tiếp rõ ràng sang “dog”.
Mỗi âm vị tiếng Anh đều có hình dạng miệng và vị trí lưỡi tiêu chuẩn của nó, định hình chính xác, phát âm mới có thể chuẩn.
Cảm nhận then chốt: Khi phát âm [r], như “red”, đầu lưỡi cuộn lên, chỉ về phía vòm miệng trên nhưng không chạm vào, môi hơi tròn và nhô ra phía trước một chút. Điều này khác với cách phát âm “日” hoặc “r” phổ biến trong tiếng mẹ đẻ của chúng ta.
Tinh chỉnh thủ công: Tìm một cặp từ tối thiểu (minimal pairs), như “light” ([l], đầu lưỡi chạm lợi trên) và “right” ([r], đầu lưỡi cuộn lên), luyện tập luân phiên, tăng cường trí nhớ của cơ lưỡi.
◆ Kiểm tra phát âm bằng giọng nói thực tế? Hãy bắt đầu luyện tập phần này
→ Luyện Nghe Tiếng Anh Mỹ
Điều chỉnh phát âm giống như “bài tập thể hình” cho cơ miệng. Bắt đầu từ phóng đại hóa hình dạng miệng nguyên âm của bạn, đến kiểm soát chính xác luồng hơi và vị trí lưỡi của phụ âm, rồi đến xử lý sạch sẽ phụ âm kết thúc, cuối cùng cố định hình dạng miệng tiêu chuẩn của mỗi âm.
Quá trình này cần sự kiên nhẫn và luyện tập có chủ ý. Hãy nhớ rằng, mục tiêu không phải là hoàn hảo ngay lập tức, mà là mỗi ngày đều có thể nhận ra một chút tiến bộ. Bây giờ, hãy quay lại trang chủ “Luyện kỹ năng nói tiếng Anh”, chọn một âm bạn cảm thấy rõ nhất, và bắt đầu “tinh chỉnh khẩu hình” cho ngày hôm nay nhé!
← Trở lại: Phát Âm & Giọng Điệu Tiếng Anh | Tổng quan
Đọc thêm：
Sử dụng IPA như công cụ để tự kiểm tra và điều chỉnh phát âm
